İşin özü şu: beyaz leblebi hem uzun süre tok tutar hem pratik bir atıştırmalıktır. Mutfağında akşamüstü açlığı bastıracak, elinle kolayca alıp yiyebileceğin bir şey arıyorsun; beyaz leblebi iyi bir seçenek.
Bu yazıda nasıl yapıldığını, yaklaşık besin değerlerini, hangi durumlarda işine yarayıp nerede dikkat etmen gerektiğini anlatacağım. Tarif önerileri ve günlük porsiyon önerileriyle leblebiyi diyetine kolay sokarsın.
Konuya giriş
Leblebi, kavrulmuş nohuttan yapılan bir kuru yemiştir. Türkiye'de en çok Çorum'la özdeşleşmiş olsa da Ege'de de beyaz nohuttan üretilir; Ege usulü bazen "sakız leblebisi" diye anılır. Halk hikayeleri Şeyh Murat Gazi'ye kadar gider; pratik olarak nohutun ıslatılıp kavrulmasıyla bulunmuş bir atıştırmalıktır.
Beyaz leblebi, yüksek lif ve bitkisel protein içerir. Kavrulma işleminde nem azalır, atıştırmalık haline gelir; bir yandan lif oranı yükselir, diğer yandan hacim küçülür. Kavrulmuş nohutların 100 gramı genel olarak 320–380 kcal aralığında enerji verir, protein yaklaşık 18–22 g, lif yaklaşık 12–16 g civarındadır. Bu profille tok tutma eğilimi güçlüdür.
Kullanımı geniştir: tek başına atıştırmalık, salata-yoğurt üzerine serpmek, ezip un veya kaplama malzemesi yapmak mümkündür. Gebelikte hafif mide bulantısını azalttığını söyleyenler var; besin değeri açısından folat, demir ve magnezyum da içerir. Yine de tuzluysanız ya da büyük porsiyonlar yiyorsanız dikkat etmelisin.
Detaylar
Beyaz leblebi üretimi birkaç aşamadan geçer. Nohut önce ıslatılır, kabuğun yumuşaması ve çekirdeğin içinin pişecek kıvama gelmesi sağlanır. Ardından fırında veya kavurma kazanında kurutulur ve kavrulur. Kavurma sırasında bazı nohutlar ikiye ayrılır; kırılan parçalar elekten ayrılır ve genellikle leblebi unu olarak değerlendirilir.
Kavurma sıcaklığı ve süresi leblebinin rengini, gevrekliğini ve tadını belirler. Beyaz leblebi, özellikle beyaz nohuttan üretiliyorsa daha açık renkli ve ağızda dağılan bir doku verir. Kavurma sırasında phytic acid gibi antinutrientler azalır; bu da demir ve çinko emilimini nispeten kolaylaştırır.
Besin öğeleri açısından konuşacak olursak: kavrulmuş leblebi karbonhidrat yönünden zengin, ancak karbonhidratının önemli kısmı liften gelmesi sebebiyle glisemik yükü daha ılımlıdır. Yağ oranı düşüktür; eğer tuz veya yağ eklenmişse kalori ve sodyum artar. Alerji geçmişin varsa nohut proteini reaksiyonlarına dikkat et. Ayrıca diş hassasiyeti olanlar çok sert leblebi yememeli.
<!-- enrich-youtube -->