Konuya giriş
Mutfağında küçük ama etkili bir tat arıyorsun. Kapari, tam olarak böyle bir malzeme. Küçük tomurcuklarıyla yemeklere asidik, tuzlu ve çiğ bir canlılık katar. Genelde turşu halinde satılır, ama taze ve kurutulmuş halleri de var.
Bu yazıda kaparinin ne olduğunu, nerede yetiştiğini, mutfak kullanımını, çayının olası faydalarını ve dikkat etmen gereken zararları konuşacağız. Okuduktan sonra pazarda veya markette elim hafifçe gidecek; nasıl hazırlayacağını da bileceksin.
Konuya giriş
Kapari, Akdeniz, Güney Afrika ve Asya kökenli dikenli bir bitkidir. Halk arasında devedikeni, kedi tırnağı veya geber otu diye anılır. Bitki çalılık formunda büyür ve kökleri toprağı sıkıca kavrar; bazı kaynaklar 150–200 yıla varan ömürlerden söz eder. Bizim mutfakta en çok kullanılan kısmı çiçek tomurcuklarıdır. Bunlar çiçek açmadan toplanır, tuzlu suya veya salamuraya yatırılarak işlenir.
Besin içeriği bakımından kapari hafif bir besindir. 100 gram kapari yaklaşık 3 gram lif, 5 gram karbonhidrat, 1 gram yağ ve 2 gram protein içerir. Ayrıca C vitamini açısından zengin bir meyve olarak anılır; A, K, E ve bazı B vitaminleri ile potasyum, kalsiyum, fosfor ve demir minerallerini de barındırır. Bir yemek kaşığı, yani yaklaşık 5 gram kapari, sadece 2 kalori civarındadır; düşük kalorisi onu diyetlerde cazip kılar.
Detaylar
Kaparinin mutfaktaki halleri farklıdır. En yaygın tüketim şekli turşu veya salamuradır; bu işlem lezzeti oturtur ve uzun süre saklamayı sağlar. Tomurcuklar dışında meyveleri yani 'berry' denilen iri taneleri de konserve edilir. Dal uçları, yaprakları ve kökleri ise geleneksel olarak ilaç, kozmetik ve boya işlerinde kullanılmıştır. Gıda sektöründe tomurcuklar, meyveler ve genç sürgünler tercih edilir.
Pişirirken kapariyi tuz yerine kullanabilirsin. Peynirle birlikte pişirmek yaygındır; kremalı makarnalara, balıklı soslara, pizza ve et soslarına karakter katar. Kapari turşusunu domates sosuna ekleyip et soslarında veya pizzalarda baharatlarla kullanabilirsin. Ayrıca kapari reçeli, kapari kremi ve kapari yağı gibi ürünler de bulunur; bunlar soslara ve mezelerere farklı dokular verir.
Kapari çayı da bazı kültürlerde bilinir. Geleneksel kullanımlarda sindirimi kolaylaştırdığı, iştah açtığı ve antioksidan etkiler sunduğu söylenir. İçerdiği C vitamini ve antioksidan bileşenler nedeniyle bağışıklığa destek amaçlı tüketildiği not edilir. Bilimsel kanıtlar sınırlı olduğu için çayı sağlık sorunun için bir tedavi yerine takviye olarak düşünmelisin. Özellikle ilaç kullanıyorsan doktoruna danış.