Kokuyu duyduğunda durup düşünüyorsun. Çoğu insan ilk kokuda gerilir. Aynı meyve bazı sofralarda baş tacı edilir; bazı otellerde ise içeri alınmaz. Bu yazıda durianı hem tanıyacak hem de mutfağında ne yapabileceğini öğreneceksin.
Konuya giriş
Durian, Güneydoğu Asya’nın meyvelerin kralı olarak anılır. Tayland, Malezya, Endonezya ve Vietnam’da uzun yıllardır hem tatlı hem de tuzlu yemeklerde kullanılır. Dış kabuğu yeşil ve sivri dikenlerle kaplıdır. İçte genelde 6 bölme görürsün; etli kısımlar krem-sarı, bazen biraz gri tonludur.
Ağacı uzun olur. Bir durian meyvesi kabuğu ile beraber genelde 2–3 kilo gelir. Ağaç genelde 5–10 yaş arasında meyve vermeye başlar. Tropik yağışlı iklim ister; Türkiye iklimi genel olarak uygun değil, bu yüzden taze ürün çoğunlukla ithal olur.
Dikenli kabuğu açtığında büyük tohumlar görürsün. Bu tohumlar genelde pişirilerek yenir. Çiğ yenmeleri tercih edilmez; bazen sindirimi zorlayabilir veya rahatsızlık verebilir. Güneydoğu Asya mutfağında meyvenin eti tatlılarda, dondurmalarda, pilavlarda ve bazı et yemeklerinde kullanılır.
Detaylar
Durianın faydaları sayılırken besin değeri öne çıkar. İçerdiği vitamin C, potasyum, lif ve sağlıklı yağlar enerji verir ve tokluk hissi sağlar. Ayrıca bazı antioksidan bileşenler taşır. Oldukça kalorilidir; küçük porsiyonlarla başla, miktarı kontrol et.
Koku, durianı ünlü yapan kısmıdır. İçerdiği sülfür bileşikleri ve uçucu yağlar nedeniyle bazı insanlar kokuyu çürümüş soğan, ayakkabı, hatta tiner gibi tanımlar. Diğerleri ise o tatlı, kremamsı aromayı badem veya vanilyaya yakın bulur. Bu zıtlık meyveyi hem çok sevilen hem de birçok kapalı alanda yasaklı kılıyor — havalimanları, otobüsler ve bazı otellerde taşınmasına izin verilmez.
Çeşitler koku ve doku açısından farklılık gösterir. Bazı türler daha kremamsı ve tatlıdır; bazıları daha belirgin sülfür notalarına sahiptir. Olgunluğu doğru takip et. Çok olgun meyve yumuşar ve kokusu daha baskın olur; az olgun meyve ise daha sert ve daha az aromatik olur. Ayrıca alkolle birlikte tüketmemeni öneririm; bazı kişilerde rahatsızlık oluşturabilir.
Pratikte ne yapacaksın?
Durian almak istiyorsan önce görünüşe bak. Kabuğu sağlam olmalı, çatlak büyük bir olgunluk işareti olabilir. Hafifçe salladığında iç bölmelerin sesi duyulur. Eğer kokuyu dışarıdan alabiliyorsan o meyve büyük olasılıkla olgundur. Dikenlere dikkat et; bir bezle tutup derinlemesine keserek veya kabuğun dikişlerinden ayırarak aç.
<!-- YOUTUBE_EMBED -->
