Kış sofralarında sık sık gördüğün karnabahar aslında üretimi planlanınca çok güvenli bir üründür. Sen de küçük bir bahçede veya tarlada üretim yapmak istiyorsan mevsimi doğru seçmelisin. Doğru zaman, sağlam bir hasat demektir.
Bu yazıda tohumdan hasada kadar gereken adımları, iklime uygun bölgeleri ve pratik bakım ipuçlarını bir arada bulacaksın. Anlattıklarımı kendi toprağında hemen uygulayabilirsin.
Konuya giriş
Karnabahar, Brassica oleracea'nın bir çeşididir ve turpgiller ailesine aittir. Serin hava bitkisidir; çiçekbaşının düzgün oluşması için aşırı sıcaklık istemez. Tohum ekimini nisan, mayıs ve haziran aylarında yapanlar sonbahar başında hasat eder. Yaz sonu veya temmuzda ekim yapanlar ise kış için ürün alır.
Toprak bakımından karnabahar özellikle derin, organik maddece zengin ve iyi drenajlı toprakları tercih eder. pH 6–7,5 aralığı uygundur. Fidelerle üretim yaygındır; doğrudan ekim de yapılabilir ama fideyle taşımak daha kontrollü gelişim sağlar. Bitki aralığı genelde 45–60 cm civarı bırakılır, bu başın rahat gelişmesi için önemlidir.
Detaylar
Sıcaklık, karnabaharın en kritik değişkenlerinden biridir. Baş oluşumu için gece-gündüz ılımlı farkların olduğu, 10–20°C aralığındaki serin dönemler idealdir. Aşırı sıcaklık bitkiyi strese sokar ve "buttoning" dediğimiz küçük çiçek oluşumuna yol açar; bu durumda verim düşer. Tohumların çimlenmesi daha geniş bir sıcaklık aralığında başarılıdır, ama fideler soğuk şokuna karşı korunmalı.
Sulama düzeni sürekli olmalı. Toprak kurudukça baş kalitesi düşer ve başlar içten çürüyebilir. İlk gelişim döneminde azotlu gübreye ihtiyaç artar; baş oluşumu yakınında azot azaltılır ki gevrek, sıkı baş oluşsun. Hastalıklarla mücadelede erken önlem al; yaprak bitleri ve lahana güvesi gibi zararlılar sık görülür. Mantar hastalıklarına karşı iyi hava sirkülasyonu ve fazla nemi önlemelisin.
Karnabahar yetiştirirken beyaz baş elde etmek için yaprakları başın üzerine bağlayabilirsin. Bu işleme "blanching" denir. Bazı üreticiler doğal olarak yaprak kapatırken bazıları bağlamak için ip kullanır. Bu yöntem hem renk hem de lezzet açısından fayda sağlar. Baş büyüklüğü ve sıkılığı hasat kararını belirler; sıkı, dolgun bir baş eline geldiğinde hasat zamanı gelmiştir.
<!-- youtube: karnabahar-yetistiriciligi -->
