Konuya giriş
Eliminasyon diyeti, yemeklerden sonra kendini kötü hissettiğin öğeleri bulmana yarayan, geçici bir beslenme düzenidir. Genelde diyetisyen tarafından planlanır. Amaç, hangi gıdanın seni rahatsız ettiğini tespit etmektir; kilo verme hedefi taşımaz. Mutfağında o akşam soğan kavururken ya da yemekten sonra kabarma hissediyorsan, bu diyeti bir uzmanla konuşmayı düşünebilirsin.
Bu diyeti uygularken besinleri uzun süre çıkarmak nadiren gerekir. Çoğu program 2-6 hafta arasında sürer; sık kullanılan uygulamalardan biri yaklaşık 21 günlük bir kısıtlamadır. Sonra tek tek tekrar denersin. Her yeniden tanıtımda belirtileri takip edersin ve bir gıdanın etkisini gözlemlemek için genelde birkaç gün beklenir.
Detaylar
Eliminasyon diyeti, hem alerji hem de gıda hassasiyetlerini incelemek için kullanılır. IgE aracılı klasik alerjiler bazen kan ve cilt testleriyle tespit edilir. Ancak bazı hassasiyetler bu testlerde çıkmaz; işte eliminasyon diyeti bu durumlarda işe yarar. Diyet, önce potansiyel tetikleyicileri çıkarma, sonra tek tek yeniden başlatma prensibine dayanır.
Genel olarak uzak tutulan başlıca gıdalar arasında süt ve süt ürünleri, yumurta, gluten içeren tahıllar, soya, yer fıstığı ve diğer sert kabuklu yemişler, kabuklu deniz ürünleri, işlenmiş gıdalardaki katkı maddeleri ve bazen gece gölgeli sebzeler (patlıcan, domates, patates, biber) yer alır. Serbest bırakılan gıdalar genelde taze et, balık, baklagillerin bazı türleri, sebzeler ve bazı meyveler olur. Bu liste kişiye göre değişir; bu yüzden diyetisyeninle beraber net bir liste oluşturmalısın.
Pratikte ne yapacaksın?
İlk adım bir değerlendirme. Diyetisyeninle semptomlarını, günlük kalori ihtiyacını ve besin tercihlerini konuşursun. Ardından hangi gıdaların çıkarılacağına karar verirsiniz. Kural basit: kısıt döneminde belirtilerin azalması beklenir. Eğer belirtiler azaldıysa, yeniden tanıtma aşamasına geçersin. Yeniden tanıtma genelde "3 gün kuralı" ile yapılır; bir gıdayı tekrar ekledikten sonra 72 saat boyunca belirtileri yakından izlersin.
Pratik örnek olsun diye basit bir günlük örnek vereyim. Sabah: yulaf yerine kinoa veya glutensiz yulaf (senin toleransına göre) ve taze meyve; öğle: haşlanmış tavuk, bol yeşillik, zeytinyağı; ara öğün: muz veya elma; akşam: haşlanmış sebze ve ızgara balık. Çorba severler için basit, katkısız bir mercimek çorbası iyi bir seçenek olabilir; tarifini istersen deneyebilirsin: .