Hook
Sardalya çok taraflı bir balık. Hafif, yağlı ve aroması belirgin; doğru pişirince sofrada yok satıyor. Mutfağında her gün büyük işler yapmak zorunda değilsin; küçük bir taze sardalya filetosu bile keyifli bir öğün olur.
Bu yazıda hem sardalyanın sağlık yönünü konuşacağız hem de nasıl tuzlayıp pişireceğini adım adım vereceğim. Ayrıca denemesi kolay, sevilen 7 tarif fikri de var. Hemen mutfağa girip denemek isteyeceksin.
Konuya giriş
Sardalya, omega-3 yağ asitleri bakımından zengin bir küçük yağlı balık. Protein sağlar, D vitamini, B12 ve kalsiyum içerir; özellikle kabuklu kemikleriyle birlikte tüketildiğinde kalsiyum alımına katkı sunar. 100 gram taze sardalyanın kalorisi kaynağa göre değişir ama genel olarak orta düzeyde; seni tok tutar, enerji verir. Bu yüzden haftada birkaç kez tüketmek mantıklı.
Sardalyanın lezzeti, avlandığı döneme göre değişir. Türkiye'de sardalya mevsimi genelde yaz başından sonbahar başına kadar sürer; temmuz-ağustos döneminde yağ oranı artar ve tadı daha yoğundur. Taze sardalyayı kokusuna, parlak gözlerine ve diri etine bakarak seç. Eğer taze bulamazsan dayanıklı yöntemlerle (tuzlama, konserveleme) değerlendirmek de mümkün.
Detaylar
Temizlik ve içinin çıkarılması basit. Balığın üstünü hafifçe pulları okşayan bir bıçak sırtı ile kazı; su altında kolayca akar. Kafasını ve iç organlarını çıkar, sonra yıka. Küçük sardalyaları bütün, sırtından açarak fileto şeklinde veya bütün olarak pişirebilirsin. Bütün pişirmede et daha nemli kalır; fileto tercih ediyorsan hızlı pişirme yöntemleri uygundur.
Tuzlama iki şekilde yapılır: kuru tuzlama ve salamura. Kuru tuzlamada sardalyaları temizleyip kuruladın, iri deniz tuzu serptin ve üst üste koymadan bir tepsiye dizip buzdolabında birkaç saat bekletirsin. Salamura yönteminde tuz- su karışımı (brine) hazırlanır; balıkları bu suya yatırıp birkaç saat buzdolabında dinlendirirsin. Her iki yöntemde de soğukta saklama ve hijyen önemli. Tuzlama hem lezzet verir hem de dokuyu sıkılaştırır.
Pişirme yöntemleri çok çeşitli: ızgara, fırın, tavada kızartma, buğulama ve daha hafif soslarla sote. Izgarada üstüne sadece zeytinyağı ve limon gezdir; hızlı çevir, çok uzun bırakma. Fırında ise domates, soğan ve sarımsakla birlikte buğulama tadı yakalarsın. Tavada unlayıp hafif kızartma da pratik ve lezzetli bir seçenektir.