Konuya giriş
Sofrada hangi elle çatal tutman gerektiğini düşündün mü hiç? Bir lokantada ellerin karıştığında ne yapacağını bilmek, seni rahatlatır. Görgü kuralları zor değil; birkaç temel kuralı alışkanlık haline getirirsen, hem yemek yemeğin düzenli olur hem çevrendekilere daha düzgün görünürsün.
Bu yazıda Türkiye'de yaygın kabul gören uygulamaları özetleyeceğim. Ayrıca Amerikan ve Avrupa (Continental) stilleri arasındaki farklara değineceğim. Hedef basit: elini ne zaman nereye koyacağını ve masayı nasıl düzenleyeceğini netleştirmek.
Konuya giriş
Temel kural şu: çatal tek başına kullanılacaksa sağ elini kullanırsın. Kaşık da genelde sağ elle alınır. Ancak çatalı bıçakla birlikte kullanacaksan, çatal sol elde olur, bıçak sağ elde. Bu, yiyeceği tutup kesmeyi kolaylaştırır. Bıçağın sapını, işaret parmağın bıçağın kesici kısmına gelecek şekilde tutarsın; kesme hareketi böyle daha kontrollü olur.
Çatalı ve bıçağı avuç içiyle kavrayacak şekilde tutmak kaba sayılır. Ayrıca çatalı ve bıçağı sürekli el değiştirerek kullanma. Süreç şu şekilde akıcı kalmalı: kes, çatal sol elinde dururken ısır, gerekirse kaşığa aktar. Restoran ortamında bu düzeni korumak seni daha rahat gösterir.
Detaylar
Masada porsiyon düzenine bakarsan çatal-sol, bıçak-sağ, kaşık-sağ idealidir. Bıçakların ağzı tabağa bakacak şekilde konur; bu küçük ayrıntı görgü kurallarının klasik işaretidir. Tabaktaki çatal-bıçak düzeninde dıştan içe doğru kullanırsın. İlk servisler en dıştaki çatal-bıçaktan başlar. Eğer birkaç çatal takımı varsa, her birinin hangi yemekte kullanılacağını dıştan içe doğru takip edersin.
İki ana kullanım stili olduğunu unutma. Continental (Avrupa) stilinde çatal hep solda kalır; yemek yerken çatalın dişleri aşağı bakar. Amerikan stilinde ise kesmeden sonra bıçağı tabağa bırakarak çatalı sağa geçirirsin ve çatal dişleri yukarı bakar. Hangi stili kullanırsan kullan, tutarlılık önemlidir. Sürekli el değiştirsen konuşurken veya yemek yerken dikkat dağıtırsın.
Yemek boyunca çatal, bıçak ve kaşığı sallamak veya konuşurken masaya çarpmak kaba gelir. Ara verme ihtiyacı olursa çatalı ve bıçağı hafifçe tabağın kenarına, X şeklinde değil ama paralel olmayacak şekilde dinlendir; ama uzun süreli mola vereceksen servis elemanına sinyal için daha düzenli bir konum tercih et. Yemek bittiğinde ise çatal ve bıçağı yan yana, paralel şekilde tabağın içinde bırakarak bittiğini gösterirsin.